2018 TÜRK DÜNYASI KÜLTÜR BAŞKENTİ KASTAMONU ŞEHRENGİZİ (2)

(Dünden devam)

Kastamonu, Millî Mücadele yıllarında “İstiklâl Yolu”nun kavşak noktası idi. Bu özelliği ve Millî Şairimiz Mehmed Âkif’in Kastamonu günleri Türk tarihi için oldukça önemlidir. Kitabın ilk bölümünde “Mehmed Âkif ve Kastamonu” başlığı altında Âkif’in Kastamonu günlerini anlatırken Âkif-Kastamonu ve Türk Dünyası bağlamına da dikkatleri çektik.

“Kastamonu Evliyaları” başlıklı ikinci bölümde ise “Evliyalar Diyarı Kastamonu”nun bu özelliğine vurgu yaparken Şeyh Şaban-ı Velî ve onun etrafındaki manevî yapılanmaya vurgu yaptık. Aslında biz, “Kastamonu Evliyaları” adlı bir kitap çalışmasına başlamıştık. Ancak malzemenin çoğunu toplayıp da yazım aşamasına geçtiğimizde Kastamonulu bilim insanı Prof. Dr. Abdülkerim Abdülkadiroğlu Hoca’nın bir mektubunu Kastamonu İl Halk Kütüphanesinde görüp okuyunca bu çalışmayı yapmaktan vazgeçmiştim. Hoca, mektubunda “Kastamonu Evliyaları kitabını da hazırlıyorum” diye yazmıştı.

Şimdi yeri gelmişken şu hususu da belirtmek isterim. Bu güne kadar Kastamonu ile ilgili pek çok kitap, dergi ve doküman topladım. İlerde kurulacak “Kastamonu Araştırma Merkezi Kastamonu İhtisas Kütüphanesi” bünyesinde değerlendirilmek üzere topladığım bu malzemeleri söz konusu kütüphaneye vermek isterim.

“Kastamonu Yazar ve Şairleri” başlıklı bölümde öncelikle Kastamonu için böyle bir kitabın hazırlanması gereğini dile getirdikten sonra Kastamonu Aydınlar Ocağı Genel Başkanı ve Kastamonu Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı sıfatlarımla bu başlık altında “Kastamonu Havadis Gazetesi”nde yazıp da yayımladığım yazıları buraya aldım.

“Kastamonu Basını” başlığı altında, Kastamonu basın tarihine açıklık getiren yazıları ve Kastamonu basınının sadece Kastamonu için değil; Osmanlı asırlarındaki Kastamonu’ya bağlı olup da bugün için her biri müstakil birer vilayet olan yerler için de önemine değinen yazılar okuyacaksınız.

 “Şairlerin Gözüyle Kastamonu” balıklı bölümün ortaya çıkmasının sebebi Muhammet Sani Adıgüzel’in “Kastamonu Şiirleri” adlı kitabıdır. Adıgüzel’in bu kitabı bu vadide Kastamonu ile ilgili olarak hazırlanıp da yayımlanan ilk kitaptır, kendisine bu güne kadar üç baskı yapan bu kitabından dolayı teşekkür ediyoruz. Biz bu kitabın ilk baskısını okuduktan sonra kitapla ilgili bir yazı kaleme almıştık, işte burada o yazıyı ve Şeyh Şaban-ı Velî odaklı “Edebiyatımızda Şeyh Şaban-ı Velî” başlıklı bir yazı okuyacaksınız. İlerde “Şairlerin Gözüyle Kastamonu” adlı bir kitap için ön hazırlık olacaktır bu yazılar.

 “Kökü Mazide Olan Ati: Kastamonu” başlığı altıdaki yazıların neredeyse tamamı ise rahmetli Erdoğan Alp’in çıkarttığı “Kastamonu Meşale” adlı gazetede bu başlık altında yayımladığım yazılardan bir kısmıdır.

Kitapta özel bir bölüm olarak yer alan “Kastamonu ve Kastamonuluya Dokunmalar” başlıklı yazının da bir hikâyesi Var: Bu yazı, Kastamonu Belediye Başkanlığının Kastamonu Valiliği ile birlikte düzenledikleri “Kastamonu’nun Ekonomik Kalkınması İçin Çıkış Yolları” konulu toplantıda benim tarafımdan tebliğ olarak sunulmuştur.15 Aralık 1997 Pazartesi günü Kastamonu Özel İdare Salonu’nda düzenlenmiş olan bu toplantıda sunulan görüşler daha sonra “Hedef 2015 Büyük Kastamonu” adlı kitabın eki olarak bir kitapçık hâlinde yayımlanmıştır (Kastamonu’nun Kalkınmasında Temel Çıkış Yolları Konulu Toplantıdaki Tebliğler, Hazırlayan: Kastamonu Belediyesi Araştırma-Planlama Kurulu, İstanbul, 1998, 48 Sayfa).Bugün de hâlâ sebebini bilemediğin bir şekilde benim bu tebliğim söz konusu kitapta maalesef yer almamıştır.

Bu tebliği sunduğumda Kastamonu Eğitim Fakültesi Dekan Yardımcılığı görevinden alınmıştım ama hâlâ Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Bölüm Başkanlığını yürütmekteydim. Başbakanlık. Atatürk Kültür Merkezi Haberleşme Üyesiydim, Kastamonu Aydınlar Ocağının da genel başkanıydım. Bu yazı, Kastamonu ve Kastamonuluyla ilgili olarak tarihe not düşmek adına önemlidir diye düşünüyorum.

Meraklısı için Kastamonu Şehrengizi kitabımın içindekiler kısmını burada vermekte fayda görmekteyiz:

MehmedÂkif Ersoy ve Kastamonu

Âkif’i Anlamak ve Yaşamak

İstiklâl Marşı’nın Şairi Kastamonu’da

İstiklâl Benim Karakterimdir

İstiklâl Marşı, Âkif, Kastamonu, Türkiye ve Türk Dünyası

Âkif’in Can Dostu Halil Ağa Kim?

Kastamonu Evliyaları

Şeyh Şaban-ı Velî’yi Anlamak ve Anlatmak Cehdi-1

Şeyh Şaban-ı Velî’nin Hocası Hayreddin Tokadî

Şeyh Şaban-ı Velî’yi Çocuklara Anlatmak

Bolu Halvetiliğinin Kastamonu’daki Temsilcisi Şair Şeyh İbrahim Şevki

Kastamonu Yazar ve Şairleri

Ol Mahiler ki Derya İçredir Deryayı Bilmezler

Türklüğe Adanmış Bir Ömür: Abdülahad Nuri

Hac Yolunda Bir Kastamonulu: Ömer Kemal Ağar

Başkentte Bir Kastamonulu: Hasan Demir

İhsan Ozanoğlu’nun Eserlerinde Çocuk ve Çocuk Edebiyatı

Trikopis’i Esir Alan Yorgansız Hakkı Çavuş Bolulu mu Kastamonulu mu?

Türkeş Kastamonu’da: Kadrini Seng-i Musallada Bilip Ey Türkeş Durup El Bağlayalar

Karşında Yaran Saf Saf

Kastamonu Basını

Kastamonu Valilerinden İbrahim Edhem Pertev Paşa ve Kastamonu Basınındaki Yeri

Kastamonu’nun İlk Gazetesi

Salname-i Kastamonu’da Bolu

Kastamonu’nun İlk Akademik Dergisi: Kastamonu Eğitim

Şairlerin Gözüyle Kastamonu

Edebiyatımızda Şeyh Şaban-ı Velî

Kastamonu Şiirleri

Kökü Mazide Olan Âti: Kastamonu

Söz Başı

Dün ve Bugün Kastamonu

Bir Kitap Bir Şahıs Bir Şehir

Türk Tarihinde ve Kültüründe Kastamonu

Gelişiniz Gül’e Gül’e, Gidişiniz Gül’e Gül’e, Her İşiniz Gül’e Gül’e

Dokunmalar

Kastamonu ve Kastamonuluya

Kastamonu Üniversite Şehri Olmalıdır

Kastamonu Üniversitesine Doğru

Eğer Sen İstersen O Bir Hayal Değildir

Ben De Önce Üniversite Diyorum

Kastamonu İli Üniversite Yaptırma ve Yaşatma Vakfı

Kastamonu Kütüğü

Cemre Çocuk Kulubü

Özetle belirtmek gerekirse, bu kitaptaki yazıların büyük bir çoğunluğu Kastamonu’da görev yaptığım 1995-1998 yıllarında yayımladığım yazılardan oluşmaktadır. Bir kısmı da Kastamonu’dan ayrılmak zorunda kaldıktan sonra Kastamonu sevdamın devamı niteliğinde tarihe not düşmek adına yazdığım yazılar ve bilgi şölenlerinde sunduğum bildirilerin metinlerinden oluşmaktadır. Hâl böyle olunca yazıları okurken yazıldıkları ve yayımlandıkları tarihleri de dikkate alarak okur ve üzerinde tefekkür ederseniz; dün-bugün-yarın çizgisinde Kastamonu odaklı vatan sevgisini ve çalışma azmini daha iyi değerlendirmiş olursunuz diye düşünüyoruz.

Kitabımızın adını “2018 Türk Dünyası Kültür Başkenti Kastamonu Şehrengizi” koyduk. Divan Edebiyatı diye adlandırdığımız Klasik Türk Edebiyatında “Şehrengiz”ler önemli bir yere sahip manzum eserlerdir. Şehrengizler ele aldıkları şehrin özelliklerini, güzelliklerini, hayat tarzını ve meslekleri anlatırlar. Aslen Farca “şehr” ve “engiz” kelimelerinden türemiş olan ve adına Farsçada “şehr-âşub” denilen bu anlatım türünün Türk Edebiyatında “şehrengiz” adıyla anılmasına sebep Klasik Türk Edebiyatı şairlerimizden Mesihî’nin şu beytinden sonra olmuştur:

“İlâhî buldurup sözüme rağbet

Şehrengîze ver şehr içre rağbet”

Türk Edebiyatında ilk şerengiz 1512 yılında “Şehrengiz-i DerMedh-i Cüvanan Edirne” adıyla Mesihî tarafından yazılmıştır. Şehrengizler genellikle devletin ve milletin hayatında ve tarihinde önemli yere sahip şehirlerle ilgili yazılmışlardır.

Biz de “Türkün Kaidesi” Kastamonu’nun Türk kültür tarihi içerisindeki önemine binaen Kastamonu ile ilgili yazılarımızı bir araya topladığımız kitabımıza “Kastamonu Şehrengizi” adını vermekle bir geleneğimizi de hem hatırlatmış hem de yaşatmış olmak istedik.

Bu çalışmamızla okuyucularda –vatan sevgisi imandandır hükmü katisi- çerçevesinde, Kastamonu odaklı Türk Kültür coğrafyasında vatan, millet ve insanlık için çalışma azmi ve gayreti uyandırabilirsem ne mutlu bana… Sevgi, saygı ve dualarımla… (Ankara-2018)

---------------------------------------

KAYNAKÇA

Gürel, Zeki (2014). Şangrak Türk Dünyası Çocuk Edebiyatına Giriş,680 s., Ankara: Avrasya Kütüphaneciler Birliği Yayını,

Gürel, Zeki (2023).“Türk Dünyası, Geleneksel Türk Dünyası Günlerinde Kastamonu’da Birlikteydi-I”, Kültür Çağlayanı Eğiti, Kültür, Sanat, Edebiyat ve Halkbilimi Dergisi, Eylül-Ekim 2023, Yıl: 14, Sayı:82, s.25-28.

Gürel, Zeki (2023).“Türk Dünyası, Geleneksel Türk Dünyası Günlerinde Kastamonu’da Birlikteydi-II”, Kültür Çağlayanı Eğiti, Kültür, Sanat, Edebiyat ve Halkbilimi Dergisi, Kasım-Aralık 2023, Yıl: 14, Sayı:83, s.51-53.

Gürel, Zeki (2021). Kastamonu Şehrengizi 2018 Türk Dünyası Kültür Başkenti, 392 s.,  Ankara:Net Kitaplık Yayını.

Kastamonu’nun Kalkınmasında Temel Çıkış Yolları Konulu Toplantıdaki Tebliğler, Hazırlayan: Kastamonu Belediyesi Araştırma-Planlama Kurulu, İstanbul, 1998, 48 Sayfa).

Tan, Nail (2022).”Kastamonu Şehrengizi Kitaplığımızda”, Kastamonu Gazetesi, 18 Ocak 2022. https://www.kastamonugazetesi.com.tr/kastamonu-sehrengizi-kitapligimizda/ (SON)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Doç.Dr.Zeki Gürel - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Açıksöz Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Açıksöz Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Açıksöz Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Açıksöz Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Kastamonu Markaları

Açıksöz Gazetesi, Kastamonu ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (532) 012 37 98
Reklam bilgi