Müzik indir

28 Ekim 2020 Çarşamba

Dikkat eksikliği olan çocuklara uykuya dalmaları için nasıl yardımcı olabiliriz?

24 Eylül 2020, 10:35
Dikkat eksikliği olan  çocuklara uykuya  dalmaları için nasıl  yardımcı olabiliriz?
Yiğit DAİMSELAMET
Uyku, her yaşta, özellikle de büyümekte olan çocuklar için sağlıklı yaşamın temel taşıdır. Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ise, çocukluk çağının en sık görülen nöropsikiyatrik bozukluklarındandır. Çalışmalar DEHB tanılı çocuk ve ergenlerin yaklaşık %25-50'sinin uyku problemlerine sahip olduğunu ve daha fazla uyku problemleri yaşadıklarını göstermektedir. Sağlıklı çocuklarda yapılan çalışmalar yetersiz uykunun dikkat ve davranışsal sorunlara, dürtüselliğe, sosyal ve akademik olarak ciddi bozulmalara yol açtığını göstermektedir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan bir çocuk için uyku vakti geldiğinde, uyku güçlüğü, çocuk kadar ebeveynleri de etkiler. Araştırmalar, DEHB olan her 10 çocuktan yedisinde klinik uyku bozuklukları olduğunu göstermiştir. Uyku ile ilgili sorunlar arasında yatmaya karşı direnç, uykuya dalmada zorluk, uykuda kalma veya çok erken uyanma sayılabilir. Huzursuz bacak sendromu, uykuda periyodik hareket bozukluğu ve solunumla ilişkili uyku bozuklukları gibi durumlar DEHB tanılı çocuklarda daha sık bildirilmiştir. Uyku bozuklukları ve düzensiz uyku tespit edilmediğinde, gündüz de DEHB semptomlarını kötüleştirebilecek olumsuz bir etkisi vardır.

Yetersiz uykusu olan çocuklar hiperaktivite, dürtüsellik veya sinirlilik sergileyebilirken, yetişkinlerin uyku hali, yorgunluk ve enerji azalması yaşama olasılığı daha yüksektir. DEHB olan çocukların, DEHB olmayan çocuklara göre gündüz uykululuk oranları daha fazladır ve uyku bozuklukları riski de daha yüksektir. DEHB’li çocukların gün içinde daha uykulu olduğu, reaksiyon sürelerinin daha uzun olduğu görülmektedir. DEHB olan çocuklar okul günlerinde yatmaya daha fazla direnç göstermektedirler ve gece uyku süreleri daha kısa olmaktadır.

Medya kullanımının pandemiyle beraber çok sık kullanılması, bazı etkilerin görülmesine yol açmaktadır. Çocuklar sürekli olarak tabletler ve telefonlarla zaman geçirmektedirler. Uyku süresi daha az olan küçük çocuklarda tablet kullanım süresi arttıkça, duygu düzenlemelerini sağlayamamaktadırlar. Yapılan bir araştırmada, erken çocukluk döneminde (2-3 yaş) medya kullanımı ve uyku kalitesi incelendiğinde, ebeveynlerin %39'u çocuklarının hiç kitap kullanmadıklarını veya dışarıdan okunmadığını bildirmiştir. Tablet veya telefon kullanımı, gelişimin önemli olduğu ilk üç yılda genel uyku kalitesi ile ilişkilidir. Kitapların aksine, telefon/tablet kullanımı iki-üç yaş arasında kötüleşen uyku alanları ile ilişkilidir. DEHB'li ergenler, saat 21.00'dan sonra yaklaşık 5 saatten fazla süreyi medya kullanımları için harcadığı gösterilmiştir. Daha fazla medya kullanımı, daha fazla anksiyete ve depresif belirtilerle ilişkilidir.

Davranışsal uyku tedavileri çoğu zaman işe yarar. Davranışsal bir uyku planının bir uzman tarafından yönlendirilmesi gerekmesine rağmen, daha iyi uyku kalitesi için evde uygulanabilecek bazı denenmiş ve gerçek uyku hijyeni ipuçları vardır. Uyku saati ve uykusuzluk döngüsünü tutarlı ve düzenli ayarlayın. Tutarlı bir uyanma saati ayarlayın. İyi bir uyku ortamı yaratın, bunun da minimum dikkat dağıtıcı unsurlarla serin ve karanlık bir oda olmasına özen gösterdin. Yatak odasından televizyonlar, bilgisayarlar, telefonlar ve oyun cihazları gibi dikkat dağıtıcı unsurları kaldırın. Yatmadan önce büyük öğünlerden kaçının. Düzenli egzersiz yapın ve sağlıklı bir diyet uygulayın. Gün içinde şekerleme yapmasınlar. Çocuklara yeterli miktarda uyku fırsatı verildiğinden emin olun. Okul öncesi çağındaki çocukların genellikle gece başına 10-13 saat uykuya ihtiyacı vardır, okul çağındaki çocukların ise 9-11 saat arasında uykuya ihtiyacı vardır. Yatağı yatmak için kullandırın, yatakta telefon veya kitap okumasına izin vermeyin. Sabah ışığa maruz kalma oranını artırın.

DEHB için uyku çok önemlidir ve mutlaka uyku üzerindeki olumsuz etkileri en aza indirip, bir düzen oluşturulmalıdır. Bu süreçte mutlaka destek almanız en doğru çözüm yolu olacaktır. DEHB olan birçok kişi de uyku bozukluğu şikayetiyle doktora başvurdukları unutulmamalıdır. Sağlıkla kalın.

    Yorumlar

HAVA DURUMU
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
NAMAZ VAKİTLERİ
Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
EN ÇOK YORUMLANANLAR
BUGÜN
BU HAFTA
BU AY
ARŞİV